World Oceans Day (Ngày Đại Dương Thế Giới) được tổ chức hằng năm vào ngày 8 tháng 6 nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng toàn cầu về vai trò thiết yếu của đại dương đối với sự sống trên Trái Đất. Đây là dịp để các quốc gia, tổ chức môi trường, doanh nghiệp và người dân cùng nhìn lại mối quan hệ mật thiết giữa con người với biển cả, đồng thời thúc đẩy các hành động bảo vệ hệ sinh thái biển trước những thách thức ngày càng gia tăng như ô nhiễm nhựa, khai thác quá mức tài nguyên biển và biến đổi khí hậu.
Đại dương bao phủ khoảng 66% bề mặt hành tinh, là nơi khởi nguồn của sự sống và hiện vẫn đang nuôi dưỡng hàng triệu loài sinh vật. Không chỉ vậy, đại dương còn đóng vai trò quan trọng trong thương mại quốc tế, điều hòa khí hậu và cung cấp nguồn thực phẩm, dược phẩm cho hàng tỷ người trên thế giới.
Giới thiệu / Ý nghĩa
Ngày Đại Dương Thế Giới được tạo ra nhằm khuyến khích mọi người hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của biển và đại dương đối với cuộc sống hàng ngày. Nhiều nhà khoa học ví đại dương là “lá phổi xanh” của Trái Đất bởi các sinh vật phù du biển tạo ra khoảng một nửa lượng oxy mà con người hít thở mỗi ngày.
Bên cạnh đó, đại dương còn hấp thụ một lượng lớn khí carbon dioxide, góp phần làm chậm quá trình nóng lên toàn cầu. Các hệ sinh thái biển như rạn san hô, rừng ngập mặn và thảm cỏ biển đóng vai trò như những lá chắn tự nhiên bảo vệ bờ biển trước thiên tai và xói mòn.
World Oceans Day không chỉ là dịp tôn vinh vẻ đẹp của biển cả mà còn là lời kêu gọi toàn cầu về phát triển bền vững. Đây là cơ hội để giáo dục cộng đồng về tác động của các hoạt động con người đối với môi trường biển và thúc đẩy các giải pháp bảo tồn lâu dài.
Hiện nay, mỗi năm có khoảng 13 triệu tấn rác thải nhựa đổ ra đại dương, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái biển. Hàng trăm nghìn sinh vật biển chết do nuốt phải hoặc mắc kẹt trong các loại rác thải nhân tạo. Chính vì vậy, việc thay đổi thói quen tiêu dùng và giảm thiểu sử dụng nhựa dùng một lần đang trở thành một trong những mục tiêu quan trọng của ngày này.
Lịch sử hình thành
Ý tưởng về Ngày Đại Dương Thế Giới lần đầu tiên được đề xuất vào năm 1992 tại Hội nghị Thượng đỉnh Trái Đất (Earth Summit) diễn ra tại Rio de Janeiro, Brazil. Đại diện Chính phủ Canada cùng Viện Hải dương học Canada đã đưa ra sáng kiến nhằm tạo nên một ngày đặc biệt để nâng cao nhận thức về vai trò của đại dương đối với nhân loại.
Trước đó, Báo cáo Brundtland năm 1987 đã chỉ ra rằng lĩnh vực đại dương chưa nhận được sự quan tâm tương xứng trong các chương trình phát triển bền vững toàn cầu.
Sau nhiều năm vận động và kêu gọi sự tham gia của cộng đồng quốc tế, năm 2008, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc chính thức công nhận World Oceans Day là ngày kỷ niệm quốc tế. Từ năm 2009, ngày lễ này được tổ chức thường niên với chủ đề đầu tiên là “Đại dương của chúng ta – Trách nhiệm của chúng ta”.
Năm 2016, Hội đồng Cố vấn Thanh niên World Oceans Day được thành lập với sự tham gia của các bạn trẻ đến từ nhiều quốc gia nhằm lan tỏa mạnh mẽ hơn các hoạt động bảo vệ đại dương trong thế hệ trẻ.
Ngày nay, World Oceans Day đã trở thành một phong trào toàn cầu thu hút hàng triệu người tham gia thông qua các chiến dịch môi trường, hoạt động giáo dục và chương trình bảo tồn biển.
Một số hoạt động tại các quốc gia
Tại Hoa Kỳ, các tổ chức môi trường thường tổ chức các chương trình làm sạch bãi biển, hội thảo giáo dục và chiến dịch giảm thiểu rác thải nhựa trong cộng đồng.
Ở Canada, nơi khởi nguồn ý tưởng World Oceans Day, nhiều trường học và viện nghiên cứu tổ chức các chương trình trải nghiệm thực tế, giúp học sinh tìm hiểu về hệ sinh thái biển và biến đổi khí hậu.
Tại Úc, các hoạt động bảo vệ rạn san hô Great Barrier Reef được đẩy mạnh thông qua các chiến dịch truyền thông và chương trình tình nguyện dành cho người dân.
Ở Nhật Bản, nhiều địa phương ven biển tổ chức ngày hội môi trường biển, khuyến khích người dân tham gia dọn dẹp bờ biển và thực hiện lối sống xanh.
Tại Việt Nam, nhiều chương trình như “Hãy làm sạch biển”, “Chống rác thải nhựa đại dương” và các hoạt động tuyên truyền bảo vệ hệ sinh thái biển đảo được triển khai rộng rãi nhằm nâng cao ý thức cộng đồng về bảo vệ tài nguyên biển.
World Oceans Day là lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng đại dương không chỉ là nguồn tài nguyên quý giá mà còn là nền tảng cho sự sống trên hành tinh. Bảo vệ đại dương hôm nay chính là bảo vệ tương lai của các thế hệ mai sau.
